vrijdag 28 augustus 2009

Met de nihonshu in de hand dragen we de omikoshi door het hele land

Augustus is festivalmaand in Japan en afgelopen zondag was het dan zover: ik kon meedoen aan een Japans festival! Dat was mogelijk dankzij Take-chan, de eigenaar van het kleine restaurantje waar ik zo nu en dan eens kom. Hij organiseerde (mede?) het evenement en dat is precies het type persoon dat je moet kennen om te kunnen participeren.

Bij deze een (uitgebreide!) beschrijving van de dag.

Die begon met een goed ontbijt! Er zou veel gedronken gaan worden en daar wilde ik me goed op voorbereiden. Drank is een essentieel onderdeel van de Japanse festivals, maar dat wordt in de loop van het verhaal wel duidelijk :)

Om 10:00 werd er verzameld in het restaurant van Take-chan. Er waren twee festival-veteranen aanwezig toen ik aankwam, en spoedig kwamen er nog twee andere nieuwelingen, een Japanner en een Amerikaan. Wij (de nieuwkomers) werden aangekleed (ik kan het niet anders zeggen) in de festivalkledij, welke we konden lenen. Een onderdeel van de outfit was de fundoshi (een soort lendendoek) en die moest worden omgedaan door Take-chan of een van de veteranen, wat een beetje hulpeloos aanvoelde. De rest van de outfit bestond uit een overhemdachtig shirt, een happi -een soort festivaljas- die dichtgebonden werd met een obi en tenslotte jika-tabi aan de voeten.

(everybody happi!)

Toen dat eenmaal achter de rug was, was het tijd voor een biertje en daarna gingen we naar de schrijn in Nozawa, de wijk waar ik sinds 3 weken woon. Tot 3 weken geleden woonde ik in Kamiuma, wat direct naast Nozawa ligt, maar ik moet zeggen dat het toch leuker is om aan het Nozawa-festival mee te doen als je er ook echt woont.

Rondom de schrijn waren de voorbereidingen in volle gang. Zoals het een Japans festival betaamt waren er een hoop yatai (eet-/drink-/spelletjestentjes) die werden opgezet. Het was leuk om te zien hoe de straten eruit zien als nog niet alles klaar is. Het festival zou beginnen om 12:00, dus we hadden nog even de tijd om verder met elkaar kennis te maken, gratis wat te eten en naar de mensen te kijken die met de voorbereidingen bezigwaren.

Om 12:00 verzamelden alle participerende groepen zich om de omikoshi (draagbare (Shinto-) schrijn) die spoedig daarna door de straten zou worden gedragen. Een aantal belangrijke figuren uit de wijk spraken een woordje vooraf en intussen werden er bekertjes uitgedeeld. We hadden immers al bijna een uur geen alcohol meer gedronken en dat kon natuurlijk niet. Na de bekertjes volgde de nihonshu (wat wij sake noemen) en werd er geproost op een goed verloop van het festival.

Daarna namen de dragers van de omikoshi, waar ik er een van was, plaats langs de balken die de omikoshi ondersteunden en na een soort klapritueel (driemaal 3 keer klappen en dan nog eenmaal) tilden we het ding op door de een van de balken op een van de schouders te laten steunen. Er waren vier balken, lopend van voren naar achteren en er was plaats voor ongeveer 30 man. 30 klinkt misschien veel, maar aangezien het geheel zo'n 400~500 kilo woog, wat dat kan overbodige luxe. 450/30=15 kilo per persoon, wat ook weer niet zo heel veel klinkt, maar als de balk keer op keer van een hoogte van een paar millimeter tot 10 centimeter op je schouder terechtkomt, dan ga je dat na een tijdje wel voelen. Zeker als het festival de hele dag duurt! De omikoshi wordt niet rustig op eenzelfde tempo en niveau verplaatst, maar wordt in plaats daarvan behoorlijk heen en weer (en vooral op en neer) gehost. De truc was om je schouder altijd contact te laten hebben met de balk, maar als een langer persoon voor of achter je plaatsnaam of men ging ineens druk tekeer, dan kon de balk wel met een behoorlijk klap op je schouderspieren of sleutelbeen terechtkomen.


Er was gelukkig de mogelijkheid te wisselen met anderen die met de omikoshi meeliepen, gewoon door van het ding weg te lopen of iemand een hint te geven dat ie de taak van je moet overnemen. Dat was in het begin, toen iedereen nog fit was, niet zo'n probleem, maar tegen het einde had iedereen pijnlijke schouders en werd het wat moeilijker.

Gelukkig was er de nihonshu om de spirit op peil te houden! Na elke 30~40 minuten omikoshi dragen was er een pauze van 20~30 minuten, waarin gegeten, maar vooral gedronken werd. De drankkeuze was als volgt: nihonshu, nihonshu met ijs, nihonshu met Oolong-thee en zowaar ook nog wat water. Eten varieerde van onigiri (een soort rijst-'balletjes', vaak in de vorm van een driehoek, met verschillende soorten vulling en nori -zeewier- eromheen), watermeloen, ijs, en ook nog een aardig avondeten.

De gehele tocht vond plaats binnen de wijk Nozawa en de route die werd gevolgd was die van een klein karretje van waaruit door een klein groepje muzikanten traditionele festivalmuziek werd gespeeld. Naast de muziek werden we ook geleid door een 'voorganger' met een fluitje. Er werd het soepelst gelopen als je stappen nam op de maat van het gefluit en daarnaast riepen de dragers op het moment van het gefluit of juist tijdens de stilte ertussenin 'sore!' of 'heya!' of iets anders in dezelfde trant. Het was leuk om, als het een beetje stil was geworden, zelf een van de uitroepen in de groep te gooien waarna het door anderen ook werd opgepakt.


(de kwaliteit van de foto's is niet erg hoog, aangezien ze met de mobiele telefoon zijn genomen...)

Soms kwamen we langs andere heilige punten (denk ik) waar even werd gestopt, de omikoshi verder de lucht in werd getild, en vervolgens door iedereen op de balken werd getrommeld. Hoewel het boven het hoofd houden van het ding redelijk zwaar was, was het eigenlijk steeds wel prettig, omdat de schouders heel even rust werd gegund.

Het belangrijkste moment van de tocht was de terugkomst bij de schrijn. Ik wilde zeker deel uitmaken van het laatste gedeelte, en sloeg dus ruim van te voren alvast weer aan het tillen. De schouders, benen en tenen moesten het nog even volhouden. Tegen de tijd dat we bij de tempel aankwamen, wilden een hoop mensen nog even aan het laatste gedeelte meedoen, wat resulteerde in dat iedereen enorm op elkaar werd gepropt. Vervolgens werd er nog even met de omikoshi op de schouders rondgehost, waarna gepoogd werd het netjes op een bepaalde plek te 'parkeren'. Dat moest blijkbaar heel nauwkeurig gebeuren, want het moest keer op keer over. Oftewel naar voren, weer naar achteren, naar voren, etc... In het begin leek het met opzet te zijn, om de terugkomst nog even wat langer te vieren, maar na een keer of 7, 8 werd het toch wat veel. Het zweet gutste, ondanks de hoofdband die ik omhad, over m'n gezicht, zodat zelfs kijken niet eenvoudig meer was, maar uiteindelijk was het dan toch gelukt!

Er werd geapplaudisseerd en een dankwoordje gesproken en daarna was het tijd om... te drinken! Er waren in de buurt van de schrijn lange, lage tafels neergezet waaraan men per groep ging zitten en kon eten, drinken en kletsen. Take-chan liet nog even zijn donkere kant zien toen iemand die we niet kenden aan onze tafel kwam zitten zonder zich voor te stellen. Dat viel niet bepaald goed, maar hij had gauw z'n goede humeur weer terug.

Om het met de groep nog even verder te vieren gingen we naar Take-chan's restaurant en daarna ging ik met twee Japanners en de Amerikaan ergens anders nog een klein beetje eten en drinken. Vervolgens was het toch echt tijd om er een einde aan te breien en ging ik naar huis.

De spierpijn heeft 3 a 4 dagen nodig gehad om te verdwijnen, maar de hele ervaring was zeker de moeite en spierpijn waard!


IN HET KORT:

Verder ben ik afgelopen weekend met een klasgenoot, mijn docente en haar man en nog een voormalig schoolgenoot wezen eten bij het Russische restaurant van weer een andere voormalig studente van mijn docente. Russisch eten zat zeker niet bovenaan mijn favoriete etenstypen komen te staan, maar het was alsnog erg lekker.
Vrijdag heb ik eindelijk een (polarisatie) filter voor m'n camera gekocht, iets wat ik al een half jaar van plan was.
Ik heb het nog niet echt gebruikt, maar ben blij dat ik het eindelijk heb gedaan.
(met filter - zonder filter)

Verder heb ik afgelopen dinsdag een aantal boeken in het Japans gekocht; een 'enge verhalen'-boek om te lezen op school tijdens de kanji lessen (ik ben de enige student, dus ik kan zelf bepalen wat we doen), een Yokai (Japanse bovennatuurlijke wezens) encyclopedie en een Yakuza-lingo boek.

Al met al waren het goedgevulde dagen. Moet ook wel, want ik heb niet zo veel tijd meer over in Japan. Vanaf vandaag nog vijf weken!! Die tijd ga ik proberen zo goed mogelijk te benutten, dus verwacht nog meer avonturen binnenkort!

Geen opmerkingen: